#Gezondheid #Weide

Pas op voor atypische myopathie door giftige esdoornzaailingen

Foto: Carina Steendam

Atypische myopathie (AM) of weidemyopathie is een acute, ernstige en zeer snel verlopende spierziekte bij paarden die in 70% van de gevallen fataal afloopt. De ziekte verloopt zó snel dat paarden soms dood in de wei worden gevonden. Het komt voornamelijk voor bij grazende paarden die niet bijgevoerd worden en kent een piek in het voor- en najaar. Jonge dieren (< 3 jaar) lijken iets gevoeliger te zijn.

Oorzaak

Er is een duidelijk verband met hypoglycine A, een giftige stof die voorkomt in de bladeren, zaden en zaailingen van de gewone esdoorn (Acer pseudoplatanus L.) en de, veel minder voorkomende, vederesdoorn (Acer negundo L.). AM tast de skelet- en hartspieren aan doordat hypoglycine A de energieproductie in de spiercellen vertraagt. In het voorjaar is het gerelateerd aan het eten van esdoornzaailingen en in het najaar aan het eten van zaden en bladeren. Niet alle paarden krijgen atypische myopathie, zelfs als ze een hoge concentratie van het gif in hun bloed hebben. Er spelen waarschijnlijk nog andere factoren een rol. De gehaltes aan hypoglycine A kunnen verschillen tussen exemplaren van de genoemde esdoornsoorten en ook de gehaltes in verschillende bladeren, zaden en zaailingen van één boom zijn niet gelijk. Ook hier zijn dus nog onzekere factoren.

Symptomen en diagnose

Omdat de ziekte erg snel verloopt is het belangrijk grazende paarden dagelijks te controleren, let daarbij op de volgende symptomen:

  • Algehele zwakte, paard heeft moeite met staan en lopen
  • Hoofd laten hangen
  • Spierzwakte en stijfheid
  • Spiertrillingen
  • Ademhaling soms sneller of moeilijker
  • Koliekverschijnselen waarbij het paard meestal nog wel wil eten
  • Koffiekleurige urine (donkerroodbruin)
  • In ernstige gevallen kan het paard niet meer staan
  • Veel paarden krijgen hartproblemen
  • Symptomen verergeren snel

Wanneer je denkt dat een paard mogelijk AM heeft, neem dan onmiddellijk contact op met je dierenarts. Hij kan je vertellen wat je verder moet doen. Hou ondertussen het paard warm en zorg ervoor dat je rustig met het dier omgaat, want stress kan de situatie verslechteren. Geef het dier rust, want beweging en transport maken de ziekte erger. Ga dus niet naar de kliniek toe, maar laat de dierenarts naar het paard komen. Denk ook aan de andere paarden in de wei, haal deze weg zolang dit geen stress bij de patiënt veroorzaakt of zorg ervoor dat ze geen esdoornbladeren, -zaden of -zaailingen kunnen eten. Blijf de andere paarden in de gaten houden, want zij kunnen ook ziekteverschijnselen gaan ontwikkelen.


Behandeling en prognose

De dierenarts zal de diagnose stellen aan de hand van de symptomen en kan eventueel bloed afnemen en analyseren. Wanneer de behandeling snel wordt ingezet overleeft circa 30% de ziekte, de overige 70% van de paarden komt helaas te overlijden. Volledig herstel is mogelijk, maar kan enkele maanden duren.

Preventie

In het algemeen moet je voorkómen dat paarden blad, zaden of zaailingen van de giftige esdoorns eten. Dat kan door de paarden uit de wei te halen, een deel van de wei af te zetten, blad te verwijderen of de zaailingen te maaien. Het maaisel moet wel weggehaald worden, want de gifstof blijft ook actief in gedroogde zaailingen. Wanneer weidegang echt niet vermeden kan worden, beperk dan het aantal uren (<6 uur) en geef voldoende ruwvoer bij of zorg door omweiden voor voldoende gras. Zo wordt de verleiding om van blad of zaailingen te eten minder. Omdat er een link lijkt te zijn met kou is het verstandig te zorgen voor voldoende beschutting in de wei.

Meer informatie over atypische myopathie en esdoorns vind je hier:
Website van Universiteit Utrecht voor meer informatie over AM.
Duidelijke foto’s van de verschillende esdoorns.
Foto’s en informatie over de plekken waar esdoorns voorkomen.


Vind je dit een interessant artikel? Volg Paardenvoerplein dan op Facebook!

Weet wat je paard eet. Abonneer je nu op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte! Nu abonneren