#Gezondheid #Krachtvoer #Ruwvoer

Help, mijn paard is te dik

Is je paard te dik? Dan is het hoog tijd voor actie. Overgewicht bij je paard is namelijk ongezond en verhoogt het risico op een scala aan ziektes en aandoeningen.

Een aanzienlijk deel van de hobbypaarden in Nederland is te dik. Een paard is vaak dikker dan zijn eigenaar denkt. Een serieus probleem, meent paardenarts Florence Gorter uit Berg en Terblijt. “Het overgewichtprobleem komt met name voor bij recreatiepaarden die veel in de wei staan en te weinig beweging krijgen. Zonder het bijvoeren van krachtvoer kan een paard al te dik worden. Het gras op onze weides is bijzonder rijk aan energie en zorgt snel voor overtollige kilo’s.”

En dat blijft bij paarden niet zonder risico’s. Onderzoek toont een verband aan tussen overgewicht bij paarden en verschillende ziektes en aandoeningen. Paarden met overgewicht hebben een verhoogd risico op insulineresistentie. Dit is te vergelijken met diabetes bij de mens. Door deze stofwisselingsziekte wordt een paard vatbaarder voor hoefbevangenheid en vermindert de weerstand. Daarnaast is overgewicht slecht voor de gewrichten, neemt de kans op koliek toe en ontstaan vruchtbaarheidsproblemen.

Het juiste gewicht

Hoe weet je of je paard het juiste gewicht heeft? “Je moet de ribben van je paard kunnen voelen als je met een vlakke hand langs zijn ribbenkast strijkt, maar de ribben mogen niet zichtbaar zijn”, legt Florence uit. “Is je paard te dik, dan voel je de ribben niet meer en voelt bovendien de manenkam hard en stevig aan. Deze moet soepel zijn. Ook de vetkussentjes naast de staart zeggen iets over zijn gewicht. Staan deze mooi bol dan wordt het tijd voor meer beweging!”

De onderkant van de buik zegt overigens niets over de slanke lijn. “Een dikke onderbuik zegt vooral wat over de hoeveelheid ruwvoer in zijn dieet.”

Paard wegen?

De lichaamsconditie van paarden wordt vaak gescoord op een schaal van min 2 tot plus 2, waarbij naar de vetophoping op zes verschillende plaatsen wordt gekeken: rug, ribben, schoft en nek, schouders, lendenen en staartbasis. Een normaal en gezond paard scoort een 0, paarden die boven plus 1 scoren hebben overgewicht. “Dit blijft echter een subjectieve methode”, vindt Florence.

Het meest ideale is het wegen van je paard op een weegschaal, maar dat is moeilijk te realiseren. Meten met een meetlint gaat wel. Paardenarts, paardentandarts en voedingsconsulent Maud Smedts legt uit hoe dat werkt: “Het gewicht is goed te schatten met de volgende berekening: (borstomvang cm)2 x lengte cm : 11.880 = gewicht. De lengte is hierbij de afstand van boeggewricht tot zitbeenknobbel. De borstomvang meet je op de plek van de singel.”

Balans

Overgewicht is vrijwel altijd het gevolg van een positieve energiebalans: er gaat meer in dan dat er wordt verbrand. Van nature grazen paarden het grootste gedeelte van de dag op arme gronden en zijn daarbij constant in beweging. Bij ons bewegen paarden veel minder, maar we voeren ze wel rijk ruwvoer en brok. Daarbij krijgen paarden soms gras of hooi dat eigenlijk is bedoeld voor productiedieren, zoals vleeskoeien. Deze grassen zitten boordevol suikers, terwijl paarden in het wild suikerarm gras tot zich nemen. Paarden zijn door de eeuwen heen van rondtrekkende grazer en daarna hard werkpaard, waarbij genoeg calorieën werden verbrand, veranderd in een gezelschapsdier dat af en toe wat lichte arbeid verricht. Alleen vergeten we soms zijn rantsoen daarop aan te passen.

Tips om af te vallen

Het laten afvallen van een paard kan niet zomaar. Als je het voer van het paard opeens sterk vermindert, kan dit slecht zijn voor de gezondheid. Je loopt het risico op leververvetting of hyperlipemie. Hierbij gaat het lichaam te snel vet afbreken waardoor er vet in het bloed komt. Daarnaast moet een paard een bepaalde hoeveelheid ruwvoer krijgen omdat anders de kans op maag-darmproblemen groot is. Ook is het van belang verveling tegen te gaan. Paarden die niet de hele dag kunnen knabbelen kunnen op een paddock zand gaan eten, of eten juist veel te veel stro.

Dieetplan:

  • Meet je paard op zoals hierboven beschreven om een indruk van het gewicht te krijgen. Weet daarnaast ook wat het streefgewicht moet zijn. De hoeveelheid eten wordt namelijk bepaald aan de hand van het streefgewicht en niet door het eindgewicht.
  • Laat je ruwvoer analyseren. De energie- en eiwitwaarde van ruwvoer kan enorm verschillen. Als je paard moet afvallen is het belangrijk om een energiearm ruwvoer te voeren. Dit weet je alleen maar door het te laten analyseren. Dit kan tegenwoordig al voor 20 euro per monster.
  • Voer je paard 1,1 kg hooi per 100 kg lichaamsgewicht (streefgewicht!) per dag, het liefst verdeeld over meerdere porties. Dit is de minimale hoeveelheid die een paard nodig heeft. Van voordroog mag je iets meer geven omdat hier meer vocht in zit (1,3 tot 1,5 kg per 100 kg lichaamsgewicht). Dit kun je wegen door het hooi in een hooinet te doen en aan een kofferwegertje te hangen.
  • Als een paard moet afvallen is weidegang eigenlijk niet toegestaan. Ze krijgen op de weide snel te veel energie binnen en het is niet te controleren wat ze eten. Verlies hierbij het paardenwelzijn niet uit het oog; een paard heeft wel vrije beweging nodig. Het is ideaal als je paard wel naar buiten kan, maar dan bijvoorbeeld in een paddock.
  • Met alleen ruwvoer dek je niet de behoefte af van het paard. Het is belangrijk om een vitamine- en mineralensupplement bij te voeren om te zorgen dat er geen tekorten ontstaan. Dit is geen krachtvoer! In brok zit naast vitamines en mineralen ook energie en dat willen we tot het minimum beperken.
  • Beweging! Beweging doet wonderen. Er worden niet alleen meer calorieën verbrand, de stofwisseling werkt ook veel beter.
  • Overleg met je dierenarts. Het werkt prettig om eens een ‘vreemde’ naar je paard te laten kijken. Daarom is het raadzaam om na een aantal weken dieet je paard eens te laten zien aan iemand anders en hem weer te meten. Dan weet je of je vooruitgang boekt of dat je nog een tandje bij moet zetten. Ook kan je dierenarts je aan de hand van de ruwvoeranalyse adviseren wat je precies moet bijvoeren om te zorgen dat er geen tekorten ontstaan.
  • Volhouden. De doorzetter wint. En als het streefgewicht is bereikt, is het belangrijk om je paard te blijven opvolgen zodat hij niet weer binnen een paar maanden tonnetje rond is.

Lees meer over de hoeveelheid voer die je paard nodig heeft.

Vind je dit een interessant artikel? Volg Paardenvoerplein dan op facebook!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Weet wat je paard eet. Abonneer je nu op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte! Nu abonneren