#Gezondheid #Krachtvoer #Ruwvoer

Help, mijn paard is te dun

Een mager paard laten aankomen, is allesbehalve een kwestie van een extra schep krachtvoer. Hoe laat je een mager paard wél veilig aankomen?

Het achterhalen van de oorzaak van een mager paard is nog behoorlijk ingewikkeld. De opties zijn legio. Wat dacht je van wormen, of een slecht gebit? Ook maagzweren zijn een voor de hand liggende oorzaak van gewichtsverlies. Andere acute of chronische aandoeningen of ziektes, zoals lever- en nierproblemen, abcessen, gezwellen, PPID (ziekte van Cushing) en chronische diarree kunnen gewichtsverlies veroorzaken.

Overigens is niet ieder ingevallen paard daadwerkelijk te mager. Voedingsspecialist Rob Krabbenborg van Pavo: “Misschien moet hij meer bespiering krijgen en is hij niet echt mager. Dit bereik je met training. Is je paard achter de ribben, bij de flanken ingevallen, dan heeft hij een ruwvoertekort. Kun je de ribben van je paard zien en heeft hij een ingevallen achterhand, met goed zichtbare heupbeenuitsteeksels, dan is je paard inderdaad te mager.”

Goed kijken naar en voelen aan je paard en vaststellen wat de echte conditie is, is dus erg belangrijk. Ligt het ondergewicht van je paard zeker niet aan een lichamelijk mankement? Dan is je paard waarschijnlijk mager om de meest voorkomende reden: hij krijgt te weinig voer binnen óf het voer dat hij krijgt is niet goed op zijn behoefte afgestemd, waarbij een verkeerde krachtvoer-ruwvoer verhouding vaak kan worden vastgesteld.

Lees meer over de hoeveelheid voer die je paard nodig heeft. 

Koolhydraten

Bij magere paarden die maar niet aan willen komen gaat er vaak iets mis in het maagdarmkanaal. “Ruwvoer is vrij suiker- en eiwitrijk en een gemiddeld krachtvoer bevat veel koolhydraten”, vertelt voedingsdeskundige Annette van Weezel Errens.

Suikers worden opgenomen in de dunne darm, maar het suikeroverschot komt terecht in de dikke darm. Hier wordt die suiker erg snel omgezet in lactaat, melkzuur. Dat verlaagt de pH van de dikke darm, waardoor goede bacteriën zich niet kunnen handhaven. “Dit probleem zie ik erg vaak bij paarden. Je herkent het aan een opgeblazen buik, futloosheid, een opgetrokken rug, koliek en hoefbevangenheid. Voor zijn energievoorziening haalt een paard van nature vetzuren uit vezels met behulp van fermentatiebacteriën. In een te zure omgeving lukt het niet om voldoende energie uit het rantsoen te halen. Dan gaat het chronisch mis en wordt een paard te mager. Wat doen de meeste mensen vervolgens? Ze geven hun paard een schep krachtvoer erbij. Nóg meer koolhydraten, waardoor de pH nog lager wordt en de situatie verergert.”

Tips om een paard te laten aankomen

  • Sluit lichamelijke mankementen uit. Is je paard wormvrij? Controleer ook of het gebit goed werkt.
  • Onderzoek hoe comfortabel jouw paard in de groep is. “Paarden met een lage status krijgen slechts beperkt toegang tot het voer”, vertelt Rob Krabbenborg. “Het hooi of krachtvoer op meerdere plaatsen aanbieden kan dan al helpen.”
  • Controleer of je paard alles opeet. Misschien pikt zijn dikke stalgenoot een graantje mee, of vermaakt je paard zich kostelijk met hooi in de lucht gooien en erdoorheen wandelen.
  • Check het voermanagement. Krijgt het paard alle benodigde voedingsmiddelen binnen? Krijgt hij minimaal drie ruwvoerporties per dag met maximaal 6 uur tussenpauze of zelfs doorlopend met een slowfeeder systeem?
  • Ken de voerregels en het gewicht van je paard. “Ga grofweg uit van 1,5% van het gewicht in droge stof. Dat komt neer op een kilo of 12 tot 14 aan ruwvoer voor een paard van 600 kilo, en is wat je paard nodig heeft om de lichaamsprocessen draaiend te houden. Na 10 à 12 dagen zie je dat je paard begint aan te komen”, aldus Annette Weezel Errens.
  • Weeg je voer. Daarmee verzeker je jezelf ervan dat je je paard voldoende aanbiedt. “Je geeft snel ‘een plak hooi’, zonder te weten hoeveel je precies geeft”, zegt Annette. “Hetzelfde geldt voor krachtvoer. Een maatschep is niet hetzelfde als een kilo.”
  • Controleer de kwaliteit van je ruwvoer. “Gemiddeld ruwvoer bevat niet voldoende zink, selenium, koper en eiwitten. Het ijzer is daarentegen juist te hoog”, deelt Annette. “Dit mag je aannemen op basis van de gemiddelden, hoewel je ruwvoer het best laat analyseren. Natte, beschimmelde kuil is niet geschikt. Houterig, stengelig hooi zorgt wel voor een verzadigd gevoel en is suiker- en eiwitarm, maar met te veel houtstof kunnen de darmbacteriën weer niks.”
  • Breng de darmpH op orde. Bied je paard onbeperkt goede kwaliteit ruwvoer aan, aangevuld met prebiotica, mineralen, eiwitten en zout. “Help het corrigeren van de darmflora een handje, ik doe dit met levend gist”, zegt Annette. “Dit optimaliseert het darmmilieu, waardoor goede bacteriën zich beter kunnen handhaven. Energie uit het ruwvoer die door bacteriën in vetzuren wordt omgezet, kan het paard zo gebruiken om aan te komen. Luzerne werkt ook goed op de darmflora en bevat goede eiwitten die te weinig in gras voorkomen. De darmflora is zo belangrijk. Als deze niet in orde is, voelt een paard zich niet fijn.” Met de juiste darmflora kan het paard beter energie uit ruwvoer halen.
  • Gebruik bietenpulp. “Dit is een gezonde vezelbron voor paarden om het fermentatie-evenwicht in de darm te herstellen”, zegt Rob. “Door het hoge gehalte aan pectines wordt de fermentatie de goede kant op gestuurd en daarmee ook de pH.” Let op: bietenpulp moet altijd eerst voldoende lang geweekt worden in water.
  • Beoordeel het calorieverbruik van je magere paard. Zoals de ene persoon sneller aankomt dan de andere, heeft ook het ene paard een sneller metabolisme dan het andere. Volbloeden hebben gewoonlijk meer voer per kilo lichaamsgewicht nodig dan koudbloeden. Maar ook binnen een ras tref je sterke verschillen. Een groot of gestrest paard vraagt om meer calorieën, net als een zogende merrie, die veel extra calorieën verbrandt met haar melkproductie of een paard dat veel beweging krijgt. Pas je rantsoen aan op de arbeid die je paard verricht.
  • Voeg vet toe. Dit kan in de vorm van een scheut plantaardige olie door het voer of voer waarin plantaardige olie als toevoeging is verwerkt. “In tegenstelling tot wat veel mensen denken, wordt je paard niet feller van plantaardige olie. Energierijk is het echter wel”, aldus Rob Krabbenborg.
  • Kies voor geëxpandeerde brok of gepofte muesli. “Dit is krachtvoer dat onder druk is verhit, waardoor het zetmeel bijna volledig verteerbaar is in de dunne darm. In de blinde en dikke darm wordt de fermentatie dan niet verstoord door onverteerd zetmeel”, weet Rob. “De pH verlaagt hierdoor niet en er ontstaan geen gifstoffen vanwege het afsterven van micro-organismen. De darmflora blijft goed, dus het belemmert de ruwvoervertering niet. Energie halen uit ruwvoer wordt juist gemakkelijker.”
  • Heb geduld. “Al met al gaat aankomen vaak met horten en stoten en is tussentijds evalueren en weer aanpassingen doen belangrijk”, aldus Krabbenborg. “Op momenten zal het weer even tegenzitten. Te snel willen gaan kan nadelig zijn.”

Dit artikel is mede mogelijk gemaakt door Pavo paardenvoer.

Vind je dit een interessant artikel? Volg Paardenvoerplein dan op facebook!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Weet wat je paard eet. Abonneer je nu op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte! Nu abonneren