#Gezondheid #Management

10 weetjes over water

Hoeveel water drinkt een paard eigenlijk? Heeft hij ook een drinkbak nodig in de wei? En wat kun je doen als hij niet drinkt? Een aantal weetjes op een rij.

1. Feiten en cijfers

Een paard van 600 kilo bestaat voor ongeveer 400 liter uit water, waarvan maar liefst 10 à 20% in het maag-darmkanaal zit. Water is onder meer nodig voor de warmteregulatie van een paard en het afvoeren van afvalstoffen. Een tekort kan bijdragen aan het ontstaan van koliek. De waterbehoefte van een paard varieert ruwweg van 25 tot 40 liter per dag. Bij erg warm weer en/of grote inspanning is de behoefte groter, tot soms wel het drievoudige. Naast ‘vloeibaar water’ haalt het paard ook vocht uit zijn voer en komt er water vrij bij de vertering. Een paard verliest water via plassen, zweten, verdamping bij ademhaling en bij zogende merries ook via de melkgift. De beste manier om water te geven, is ervoor te zorgen dat er altijd schoon water beschikbaar is.

2. Paard wil niet drinken

Niet willen drinken kan te maken hebben met het ontbreken van een dorstprikkel. Een paard krijgt dorst als de concentratie elektrolyten in het bloed toeneemt. Als een paard zweet, verliest hij echter niet alleen vocht, maar ook veel elektrolyten. Dit komt doordat paardenzweet veel zouter is dan bijvoorbeeld mensenzweet. Daardoor kan het gebeuren dat bij een zwetend paard de zoutconcentratie in het bloed niet stijgt en het paard dus geen dorst krijgt. Door het verstrekken van zout en eventueel andere elektrolyten, kan de dorstprikkel hersteld worden. Paarden die altijd weinig drinken kun je wat zout over het voer geven of een zoutblok. Ook kan het helpen om slobber of geweekte bietenpulp te voeren.

3. Hoe kun je uitdroging checken?

Het is niet altijd eenvoudig om te controleren of een paard uitgedroogd is. Tekenen zijn onder meer erg droge mest of stoppen met zweten tijdens inspanning. Er zijn ook een aantal testjes die je kunt doen. Een verhoogde hartslag zou bijvoorbeeld aan uitdroging kunnen liggen. Verder kun je ook kijken naar het tandvlees. Controleer of het vochtig is en of de kleur normaal is.
Daarnaast kun je de ‘capillary refill’ testen. Dit doe je door gedurende 2 seconden het tandvlees van het paard in te drukken. Na het loslaten moet de ingedrukte plek snel herstellen en de kleur weer terugkomen. Je kunt ook kijken naar de huidturgor. Controleer hoe snel een huidplooi herstelt nadat je erin hebt geknepen. Zorg ervoor dat je weet wat bij jouw paard de normaalwaarden zijn, zodat je het daarmee kunt vergelijken. Ook kan de dierenarts kijken naar verschillende bloedwaarden. Wanneer je paard een opgetrokken buik heeft, moet je zeker alert zijn. Dit kan erop duiden dat al het reservewater uit de dikke darm is gebruikt, wat betekent dat de uitdroging zich al in een verder stadium bevindt.

4. Geen water, geen voer

Als een paard niet genoeg water ter beschikking heeft, kun je dat vaak merken aan de voeropname. De brok of muesli zal hij nog wel eten, maar de ruwvoeropname neemt dan af. Dus denk niet meteen dat je paard ziek is wanneer hij zijn hooi laat staan, maar controleer even of de waterbak het wel doet.

5. Is water in de wei nodig?

Gras bevat veel water en bij onbeperkt grazen op een sappige weide kan je paard tot wel 80 liter vocht per dag opnemen. In dat geval zal hij niet veel drinken. Er is echter niet altijd veel gras beschikbaar en de waterbehoefte kan ook variëren, bijvoorbeeld door het weer. Zorg daarom toch altijd voor vers en schoon water als het paard lange tijd in de wei staat. Bedenk ook dat een paard met een graasmasker lang niet zoveel gras eet en dus ook minder vocht opneemt. Controleer dus goed of je paard met het masker kan drinken.

6. Slootwater als drinkwater

Slootwater kan gebruikt worden als drinkwater voor paarden, maar wees wel alert op vervuiling. Dat kan natuurlijke vervuiling zijn door rottend blad, een dood dier (botulisme) of blauwalg, maar ook bijvoorbeeld medicijnresten uit het riool. Goed water is helder, reukloos en kleurloos. Op de website van de Gezondheidsdienst voor Dieren staan tips hoe je dit zelf kunt testen. Daarnaast heeft de GD ook diverse analysepakketten beschikbaar voor verdere analyse. De kwaliteit van slootwater is niet constant, dus blijf dit in de gaten houden. Lees hier meer over de geschiktheid van slootwater als drinkwater.

7. Water in de paddock

Uit onderzoek blijkt dat een paard dat langer dan 4 uur zonder water in de paddock staat een verhoogde kans heeft op maagzweren. Alle reden dus om te zorgen voor een waterbak. Wanneer je gebruikmaakt van emmers of speciekuipen, zorg er dan voor dat andere dieren, zoals jonge vogels, weer uit de bak kunnen klimmen en dus niet verdrinken.

8. Slecht drinken op vreemd terrein

Een Engels gezegde luidt ‘you can lead a horse to water, but you can’t make it drink’. Een paard dwingen om te drinken is inderdaad lastig, maar er zijn wel wat trucjes die kunnen helpen. Wil je paard op vreemd terrein slecht drinken, dan zou het kunnen dat hij de geur of smaak van het vreemde water niet lekker vindt. Een optie is om water van thuis mee te nemen. Een andere optie is een scheut appelsap aan het water toevoegen. Oefen dit alvast thuis, zodat hij hieraan gewend is.

9. Watertemperatuur

De temperatuur van het drinkwater lijkt invloed te hebben op de hoeveelheid die paarden drinken. Uit onderzoek blijkt dat pony’s bij winters weer met temperaturen rond het vriespunt meer dronken van warm (ca. 20°C) dan van ijskoud water. Bij herhaling van hetzelfde onderzoek in de zomer bleek dat verschil er niet meer te zijn. Na afloop van een training in de zomer hadden dravers wél een voorkeur voor water van 20°C. Bij koud water (ca. 10°C ) stopten ze eerder met drinken. Mogelijk had dit te maken met het verkoelende effect van koud water. Ook water met een temperatuur van 30°C werd minder gedronken.

10. Mijn paard drinkt te veel

Lijkt je paard erg veel te drinken? Ga dan meten of je paard te veel drinkt. Dit kun je doen door bijvoorbeeld het water in emmers te geven. De hoeveelheid die normaal is, hangt af van het weer, de training en het rantsoen. Een paard dat hooi gevoerd krijgt, drinkt bijvoorbeeld meer dan wanneer hij gras of kuilvoer zou krijgen. Er zijn diverse medische oorzaken voor te veel drinken. Wanneer je paard te veel drinkt, is het belangrijk om dit met je dierenarts te bespreken. Een andere oorzaak kan zijn dat het paard zich verveelt. Als medische oorzaken zijn uitgesloten, kun je proberen met slowfeeders voor afleiding te zorgen. Heeft je paard een liksteen? Controleer deze dan ook. Wanneer er aan een zoutblok wordt geknaagd in plaats van gelikt, is al dat zout waarschijnlijk de oorzaak van het vele drinken.


Vond je dit een interessant artikel? Bekijk dan ook de volgende video’s eens:
Hoeveel water heeft je paard nodig?
Verandert de waterbehoefte van een paard in de winter?

Op de hoogte blijven van alles omtrent paardenvoeding? Meld je dan aan voor onze nieuwsbrief of volg ons op Facebook!

Weet wat je paard eet. Abonneer je nu op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte! Nu abonneren