#Gezondheid #Supplementen & Extra's

Wortels, lekker en gezond?

In de winter voeren sommige mensen wortels aan hun paarden, als lekkernij, beloning of als toevoeging aan het rantsoen. Maar wat is eigenlijk de voedingswaarde van wortels en hebben ze ook nadelen?

Vitamine A

Oranje wortels zijn een goede bron van β-caroteen. Deze provitamine wordt in de darmwand omgezet in vitamine A, een vetoplosbaar vitamine met veel nuttige functies. De onderhoudsbehoefte voor vitamine A is gebaseerd op de hoeveelheid die nodig is om nachtblindheid te voorkomen. Dat is natuurlijk superbelangrijk voor een paard in het donker. In ons land is de kans op nachtblindheid is gelukkig heel erg klein. Gras en in mindere mate kuilgras zijn namelijk ook heel goede caroteenleveranciers en een tekort zal, bij een rantsoen met voldoende ruwvoer, niet snel optreden. Hooi bevat beduidend minder caroteen, zeker als het oud wordt. Dan is aanvulling soms nodig. Dat is de reden dat vitamine A wordt toegevoegd aan brok of vitaminesupplementen. Overigens is er ook een genetische variant van nachtblindheid, die vooral bij Appaloosa’s voorkomt. Deze variant heeft niet met voeding te maken.

Vitamine A is verder belangrijk voor het darmwandslijmvlies en voor het ondersteunen van de immuniteit. Daarnaast speelt het een rol bij de vruchtbaarheid en de vitamine A behoefte voor dracht en lactatie is daardoor hoger dan de onderhoudsbehoefte.

Als beloning

Uit keuzeproeven blijkt dat paarden wortels heel lekker vinden. paarden zullen wortels zeker als beloning zien en als je het paard iets wil leren via clickertraining, kunnen wortels gebruikt worden. Wel in de lengte gesneden natuurlijk in plaats van in rondjes. Dit om slokdarmverstoppingen te voorkomen.

Teveel wortels

Kan het kwaad als mijn paard teveel wortels eet? Van vitamine A is bekend dat het bij hoge giften, bijvoorbeeld door teveel supplementen, toxisch is. Voor β-caroteen geldt dit niet of nauwelijks. Dit komt doordat het lichaam bij een overschot aan caroteen veel minder omzet in vitamine A dan bij lage caroteengiften.

Wat voedingswaarde betreft, bevatten wortels, naast β-caroteen, vooral veel water en suiker. Als je paard gevoelig is voor hoefbevangenheid, zou je je zorgen kunnen maken om het suikergehalte. Als je de cijfers naast elkaar zet, bevat een kilo verse wortels twee tot tweeënhalf keer zoveel suiker als een kilo gras, maar slechts de helft of minder van de hoeveelheid suiker in een kilo kuil of hooi.

Zolang het bij een enkel worteltje blijft, desnoods uitgeruild tegen hooi, hoeft het suikergehalte in theorie geen probleem te zijn. Een wortel van c.a. 200 gram zou dan 100 gram hooi vervangen en op een rantsoen van 10 à 15 kg hooi, kan een paard dat wel missen. Het is echter altijd goed om dit te overleggen met een dierenarts of voedingsdeskundige, zeker als je meer wortels wil voeren.

Energiewaarde

Wat energiewaarde betreft, is een kilo wortels ongeveer gelijk aan een kilo gras. Doordat kuil en hooi veel droger zijn, bevat dit per kilo 3 à 4 keer meer energie dan wortels. Eén wortel zal een paard niet dik maken, maar meerdere kilo’s per dag misschien wel. Bovendien zijn wortels een eenzijdige voedingsbron met weinig eiwit en vezels. Het beste is om het rantsoen door te rekenen, om ervoor te zorgen dat alle nutriënten in balans zijn. Voor sportpaarden wordt een maximum van 2 à 3 kg wortels per dag aangeraden, om geen andere voeding te verdringen.

Verder geldt dat wortels laxerend werken. Bij hoeveelheden boven de 10 kg per dag kan een paard dunne mest krijgen.

Vieze en bedorven wortels

Iets wat niet direct met de hoeveelheid te maken heeft, maar wel gevaarlijk kan zijn, is het voeren van vieze of bedorven wortels. Dit kan (zand)koliek veroorzaken. Ook bevroren wortels moeten vermeden worden. Bevroren wortels zijn sowieso te koud en eenmaal ontdooid, erg gevoelig voor bederf.

Vond je dit een interessant artikel? Lees dan ook:
Heeft een paard extra voeding nodig in de winter?
7 stellingen over winterse kost

Of volg ons op Facebook!

Weet wat je paard eet. Abonneer je nu op onze nieuwsbrief en blijf op de hoogte! Nu abonneren